Kể Chuyện Lịch Sử Trung Quốc - Cao Tự Thanh dịch

Là một quốc gia có lịch sử văn hóa lâu đời, có nền văn minh được coi là một trong bảy nền văn minh kiến tạo của thế giới, Trung Quốc cũng có nên sử học hình thành từ rất sớm. Các trước tác sử học ở Trung Quốc chỉ trong phạm vi những gì còn lại hiện nay cũng là một khối lượng khổng lồ mà bất cứ cá nhân, thậm chí là trí thức chuyên nghiên cứu và giảng dạy lịch sử Trung Quốc nào cũng không thể đọc hết, đây là chưa nói tới những khó khăn vì các lý do văn tự và ngôn ngữ. Bộ Tế thuyết Trung Quốc lịch sử tùng thư (Tủ sách Kể chuyện lịch sử Trung Quốc) gồm chín quyển từ Tế thuyết Tần Hán, Tế thuyết Tam quốc, Tế thuyết Lương Tấn Nam Bắc triều, Tế thuyết Tùy Đường, Tế thuyết Tống triều, Tế thuyết Nguyên triều, Tế thuyết Minh triều, Tế thuyết Thanh triều, Tế thuyết Dân quốc sáng lập do Thượng Hải Nhân dân xuất bản xã tổ chức biên soạn và xuất bản từ 1997 là nhằm mở ra một đường hướng mới trong việc phổ cập tri thức lịch sử cho các tầng lớp nhân dân mà đặc biệt là thanh thiếu niên người Trung Quốc, vừa khắc phục được khó khăn “đa thư loạn mục” do sự phong phú về thư tịch sử học Trung Quốc đưa tới vừa vượt ra khỏi khuôn khổ kinh viện của ngôn ngữ nghiên cứu, đưa tri thức lịch sử vào nhận thức chung của xã hội thông qua hình thức Tế thuyết (Kể chuyện) giản dị dí dỏm dễ đọc dễ hiểu. Cho nên bộ sách lấy tên là Tế thuyết. Tế là nhỏ, chi tiết, kỹ càng. Thuyết tức thuyết thư (kể chuyện) là một hình thức biểu diễn dân gian lâu đời ở Trung Quốc, đặc biệt phát triển ở các thành thị, có ảnh hưởng rất lớn tới sinh hoạt tinh thần của tầng lớp thị dân đồng thời xây dựng cơ sở cho dòng tiểu thuyết chương hồi ở Trung Quốc với các tác phẩm loại Tam quốc diễn nghĩa, Thuyết Đường, Thủy hử... Tuy nhiên thuyết ở đây lại mang nội dung sử học hiện đại, tức dùng hình thức văn học, ngôn ngữ kể chuyện để truyền đạt cho người đọc những thông tin, chi tiết về các quá trình, sự kiện và nhân vật có thật trong lịch sử.

Người được coi như sáng tạo ra thể tài Tế thuyết là Giáo sư sử học Lê Đông Phương người Hoa cư trú ở Hoa Kỳ. Ông qua đời năm 1998, thọ 92 tuổi, chỉ mới hoàn thành được năm quyển Tế thuyết Tam quốc, Tế thuyết Tống triều, Tế thuyết Nguyên triều, Tế thuyết Minh triều, Tế thuyết Thanh triều, Tế thuyết Dân quốc sáng lập và quyền Tế thuyết Tần Hán đang biên soạn dở dang. Cho nên ngoài quyển Tế thuyết Tần Hán được Giáo sư Trần Văn Hào ở Đại học Văn hóa Trung Quốc Đài Loan chỉnh lý và Giáo sư Vương Tử Kim ở Trung Quốc bổ sung hoàn thành, các quyền Tế thuyết Lưỡng Tấn Nam Bắc triều, Tế thuyết Tùy Đường, Tế thuyết Tống triều là do Giáo sư Thẩm Khởi Vĩ (nguyên ở khoa Lịch sử Đại học Sư phạm Hoa Đông Học viện Giáo dục Thượng Hải), Phó Giáo sư Triệu Kiếm Mẫn (Đại học Thượng Hải) và Giáo sư Ngu Vân Quốc (Đại học Sư phạm Thượng Hải) biên soạn theo yêu cầu của cơ quan xuất bản. Do nhiều người biên soạn nên giữa các quyền có sự khác biệt về phong cách, nguồn tư liệu sử dụng cũng như quan điểm đánh giá..., mặt khác vì lý do chính trị nên quyển Tế thuyết Dân quốc sáng lập chỉ dừng lại ở thời điểm công bố Ước pháp lâm thời ngày 11 tháng 3 năm Dân quốc thứ 1 (1912), tức chỉ là phần kéo dài của quyền Tế thuyết Thanh triều. Song dù sao việc hệ thống hóa khá đầy đủ như vậy cũng cung cấp được cho người đọc một sự hiểu biết có hệ thống về lịch sử Trung Quốc ít nhất từ thời Tần Hán đến cuối thời Thanh. Sự cộng tác giữa các học giả sử học ở Trung Quốc, Đài Loan và nước ngoài trong việc biên soạn một bộ sách lớn như vậy còn cho thấy sự gặp gỡ của của học giới người Hoa trong mối quan tâm tới việc phổ cập trì thức lịch sử dân tộc cho nhân dân mình, mối quan tâm mà học giới Việt Nam hiện nay rất nên suy ngẫm. it ido odo Thời phong kiến, Bắc sử (lịch sử Trung Quốc) là một giáo trình lớn mà các nhà nho Việt Nam phải học tập. Nhưng từ thời Pháp thuộc trở đi, truyền thống ấy đã bị cắt đứt cùng với chế độ khoa cử Hán học, mặt khác từ cuối thế kỷ XIX trở đi thì giới trí thức Việt Nam bị hút về phương Tây mạnh hơn. Trong Nhị thập tử sử (tức hai mươi bốn bộ chính sử các đời được xác định trong đời Càn Long nhà Thanh gồm Sửký, Hán thư, Hậu Hán thư, Tam quốc chí, Tấn thư, Tống thư, Nam Tề thư, Lương thư, Trần thư, Ngụy thư, Bắc Tề thư, Chủ thư, Tày thư, Nam sử, Bác sử, Cựu Đường thư, Tân Đường thư, Cựu Ngũ đại sử, Tân Ngũ đại sử, Tống sử, Liêu sử, Kim sử, Nguyên sử, Mình sử) của Trung Quốc hiện chỉ mới có Sử ký của Tư Mã Thiên được trích dịch ra tiếng Việt (bản dịch của Nhữ Thành tức Phan Ngọc ở miền Bắc và Nguyễn Hiến Lê ở miền Nam trước 1975). Dĩ nhiên cùng với nhiều tiểu thuyết diễn nghĩa Trung Quốc loại Tam quốc diễn nghĩa, Thuyết Đường, Chinh Đông Chính Tây... được dịch ra tiếng Việt từ thế kỷ trước, các bộ phim truyền hình nhiều tập lấy đề tài lịch sử của Trung Quốc xuất hiện trên màn ảnh nhỏ Việt Nam nhiều năm nay cũng khiến một bộ phận trong lịch sử Trung Quốc trở thành quen thuộc đối với đông đảo nhân dân Việt Nam. Nhưng các tác phẩm văn học và điện ảnh ấy cho dù có giá trị cao cũng là tác phẩm nghệ thuật, có sự hư cấu của tác giả nên giữa những tri thức lịch sử mà chúng chuyển tải với sự thật lịch sử thường xuyên có một khoảng cách khá xa. Vì thế chúng tôi cố gắng phiên dịch bộ Tố thuyết rút gọn hơn hai ngàn năm lịch sử Trung Quốc từ Tần Hán đến Dân quốc sáng lập này, với hy vọng nó có thể ít nhiều có giá trị tham khảo đối với những người Việt Nam quan tâm tới lịch sử và văn hóa Trung Quốc.

[Sách Đất Việt] trân trọng giới thiệu!

* * *

Sách có bán tại:

✪ Website: sachdatviet.vn

✪ ZALO/ĐT: 0903 789 987

✪ FB: Sách Đất Việt - Davibooks

✪ Địa chỉ cửa hàng: SÁCH ĐẤT VIỆT – DAVIBOOKS, A30/9 QL.50, Bình Hưng, Bình Chánh, TP.HCM (cách bến xe Q.8 200m về hướng đường Nguyễn Văn Linh, Đối diện Điện máy Xanh).